આંબામાં છારોડી અને મધિયાનું નિયંત્રણ: બમણું ઉત્પાદન મેળવવાની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
આંબામાં જ્યારે મોર (ફૂલ) આવે છે, ત્યારે ખેડૂતો માટે તે સૌથી મહત્વનો સમય હોય છે. પરંતુ, આ સમયે જ છારોડી (Powdery Mildew) અને મધિયો (Mango Hopper) જેવી જીવાતો આક્રમણ કરે છે, જે ૫૦% થી ૮૦% સુધી પાકને નુકસાન કરી શકે છે. આજે આપણે જાણીશું કે આ રોગોને કેવી રીતે ઓળખવા અને તેનું સચોટ નિવારણ કેવી રીતે કરવું.
૧. છારોડી (ભૂકી છારો): ઓળખ અને નુકસાન
આ એક ફૂગજન્ય રોગ છે. જ્યારે વાતાવરણમાં વાદળછાયું આકાશ હોય અથવા અચાનક ભેજ વધે ત્યારે આ રોગ ઝડપથી ફેલાય છે.
* લક્ષણો: મોર, કુણી કૂંપળો અને નાના ફળ પર સફેદ પાવડર જેવી ફૂગ જોવા મળે છે.
* નુકસાન: મોર સુકાઈને કાળો પડી જાય છે અને ફળ બેસતા નથી.
![]() |
| આંબામાં છારોડી અને મધિયાનું નિયંત્રણ |
૨. મધિયો (Mango Hopper): આંબાનો સૌથી મોટો દુશ્મન
મધિયો એ આંબાની સૌથી જોખમી જીવાત છે. તે મોર અને કુમળા પાનનો રસ ચૂસી લે છે.
* લક્ષણો: ઝાડ નીચે ચીકણો પદાર્થ (મધ જેવો) પડેલો દેખાય છે. આ ચીકણા પદાર્થ પર કાળી ફૂગ (મોલ્ડ) જામી જાય છે.
* નુકસાન: રસ ચૂસવાને કારણે મોર ખરી પડે છે અને ફળનું બંધારણ થતું નથી.
૩. અસરકારક નિયંત્રણ માટે દવાનો છંટકાવ (Spray Schedule)
વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ મુજબ, આંબામાં મોર આવે ત્યારે નીચે મુજબના ૩ છંટકાવ કરવા હિતાવહ છે:
પ્રથમ છંટકાવ (મોર નીકળવાની શરૂઆતમાં):
* છારોડી માટે: વેટેબલ સલ્ફર ૮૦% WP (૩૦ ગ્રામ).
* (બંને દવાને ૧૦ લિટર પાણીમાં મિશ્ર કરી છાંટવી).
બીજો છંટકાવ (મોર ખીલ્યા પછી - ૧૫ દિવસ બાદ):
* દવા: હેક્ઝાકોનાઝોલ ૫% EC (૧૦ મિલી) અને ડેલ્ટામેથ્રીન (૧૦ મિલી) ૧૦ લિટર પાણીમાં.
૪. ખેડૂતો માટે ખાસ ટીપ્સ
* પીયતનું ધ્યાન: જ્યારે આંબામાં ફૂલ (મોર) હોય ત્યારે પાણી આપવું જોઈએ નહીં. ફળ વટાણા જેવડા થાય ત્યારે જ પાણી આપવું.
* મિશ્રણ સાવચેતી: દવાની સાથે હંમેશા 'સ્ટીકર' ભેળવવું જેથી ઝાકળ કે પવનમાં દવા ધોવાઈ ન જાય.
* સમય: દવાનો છંટકાવ વહેલી સવારે અથવા સાંજે જ કરવો.
* પ્રાકૃતિક ઉપાય: જો રોગની શરૂઆત હોય તો ૧૦ લિટર પાણીમાં ૧ લિટર ગૌમૂત્ર અને લીમડાનું તેલ મિક્સ કરીને છાંટવાથી પણ ફાયદો થાય છે.
૫. નિષ્કર્ષ
આંબામાં મોરની માવજત એ જ કેરીના મબલખ પાકની ચાવી છે. છારોડી અને મધિયાનું જો સમયસર નિયંત્રણ કરવામાં આવે તો ગુણવત્તાયુક્ત કેરીનું ઉત્પાદન મેળવી શકાય છે.

0 ટિપ્પણીઓ