મકાઈના પાંદડા જાંબલી કેમ થાય છે? લશ્કરી ઈયળ અને પોષક તત્વોની ઉણપનો સચોટ ઈલાજ | Maize Farming Guide

 નમસ્કાર ખેડૂત મિત્રો,

મકાઈના પાકનું નિરીક્ષણ કરતી વખતે શું તમે પાંદડાનો રંગ બદલાતો જોયો છે? શું પાંદડા લીલામાંથી જાંબલી (Purple) થઈ રહ્યા છે? અથવા તો પાકની ભૂંગળીમાં કાણાં અને ઈયળની હગાર દેખાય છે?

જો હા, તો આ લેખ તમારા માટે ખૂબ મહત્વનો છે. આજના બ્લોગમાં આપણે મકાઈમાં આવતી બે મુખ્ય સમસ્યાઓ – ૧. ફોસ્ફરસની ઉણપ (જાંબલી પાંદડા) અને ૨. લશ્કરી ઈયળનો ઉપદ્રવ – ના સચોટ ઈલાજ વિશે વાત કરીશું.

૧. મકાઈના પાંદડા જાંબલી કેમ થાય છે? (Purple Leaves in Maize)

maize-purple-leaves-solution-fall-armyworm-control

મકાઈના પાંદડા જાંબુડિયા થવા પાછળ મુખ્યત્વે બે કારણો જવાબદાર હોય છે:

ફોસ્ફરસ (Phosphorus) ની ઉણપ: જ્યારે છોડને પૂરતું ફોસ્ફરસ મળતું નથી, ત્યારે પાંદડામાં શર્કરા (Sugar) જમા થાય છે અને તે જાંબલી રંગના દેખાય છે.

વધારે પડતી ઠંડી: શિયાળામાં નીચા તાપમાનને કારણે મૂળિયા જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ ઉપાડી શકતા નથી, ભલે જમીનમાં ખાતર હોય.

આનો ઈલાજ શું કરવો?

જો ઉણપ દેખાય તો નીચે મુજબના પગલાં લો:

૧૯:૧૯:૧૯ નો છંટકાવ: ૧૫ લીટર પાણીના પંપમાં ૭૦ થી ૮૦ ગ્રામ ૧૯:૧૯:૧૯ (NPK) ખાતર નાખીને છંટકાવ કરવો. આ સૌથી ઝડપી ઉપાય છે.

૧૨:૬૧:૦૦ ખાતર: જો ઉણપ ગંભીર હોય, તો ૧૨:૬૧:૦૦ (Mono Ammonium Phosphate) ૭૦ થી ૮૦ ગ્રામ પ્રતિ પંપ છાંટવું.

હમણાજ ખરીદી કરો 

PSB કલ્ચર (જૈવિક ઉપાય): પિયત સાથે અથવા ડ્રેન્ચિંગમાં PSB બેક્ટેરિયા આપવાથી જમીનમાં રહેલો અદ્રાવ્ય ફોસ્ફરસ છૂટો પડે છે.

૨. બોનસ ટીપ: મકાઈમાં લશ્કરી ઈયળ (Fall Armyworm) નું નિયંત્રણ

મકાઈના પાકમાં અત્યારે સૌથી મોટો દુશ્મન એટલે લશ્કરી ઈયળ. જો તમને મકાઈની ભૂંગળીમાં તાજી હગાર (ભૂકા જેવું) દેખાય અથવા પાંદડા કોતરાયેલા દેખાય, તો તરત જ સાવધાન થઈ જવું.

લશ્કરી ઈયળ માટે સચોટ દવાઓ:

આ ઈયળ રાત્રે બહાર નીકળે છે અને દિવસે ભૂંગળીમાં સંતાઈ રહે છે, તેથી દવાનો છંટકાવ સાંજના સમયે કરવો અને નોઝલ ભૂંગળી તરફ રાખવી.

ઈમામેક્ટીન બેન્જોએટ (Emamectin Benzoate 5% SG): આ દવા સસ્તી અને સારી છે. ૧૫ લીટર પંપમાં ૮ થી ૧૦ ગ્રામ (સેવૈયા દવા) નાખીને છંટકાવ કરવો.

કોરાજન (Chlorantraniliprole): જો ઈયળનો ઉપદ્રવ ખૂબ વધારે હોય, તો કોરાજન (૧૮.૫% SC) દવા પંપમાં ૬ થી ૮ મિ.લી. નાખીને છંટકાવ કરવો. આનાથી લાંબા સમય સુધી રક્ષણ મળે છે.

સ્પિનેટોરામ (Spinetoram 11.7 SC): આ દવા પણ લશ્કરી ઈયળ માટે ખૂબ જ અસરકારક છે. પંપમાં ૧૫ મિ.લી. નાખીને ઉપયોગ કરી શકાય.

(નોંધ: દવાના રાઉન્ડ બદલાવીને લેવા જેથી ઈયળમાં પ્રતિકારક શક્તિ ન આવે.)

ખેડૂત મિત્રો માટે નિષ્કર્ષ

શિયાળામાં ઠંડીને કારણે જાંબલી પાંદડાની સમસ્યા સામાન્ય છે, જે તાપમાન વધતા ઓછી થઈ જશે, પણ ૧૯:૧૯:૧૯ નો સ્પ્રે મારવાથી ઉત્પાદન જળવાઈ રહેશે. જ્યારે લશ્કરી ઈયળ દેખાય તો તરત જ દવાનો છંટકાવ કરવો હિતાવહ છે.

વધુ ખેતી માહિતી માટે અમારા બ્લોગ  https://samrudhkheti.blogspot.com/ ની મુલાકાત લેતા રહો.

Updated Keywords (Tags):

Maize Farming Gujarat, મકાઈની ખેતી, લશ્કરી ઈયળની દવા, Fall Armyworm Control, Phosphorus Deficiency Symptoms, Emamectin Benzoate dose, ખેતીવાડી સમાચાર.