 |
|
આ બ્લોગમાં આપણે અડદની ખેતી, તેની માવજત અને રોગ-જીવાત નિયંત્રણ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવીશું.
અડદની ખેતી માટે અનુકૂળ આબોહવા અને જમીન
અડદના પાકને ગરમ અને ભેજવાળી આબોહવા વધુ માફક આવે છે.
* જમીન: મધ્યમ કાળી, સારી નિતારશક્તિ ધરાવતી અને ફળદ્રુપ જમીન શ્રેષ્ઠ રહે છે.
* સમય: ઉનાળુ અડદ માટે ફેબ્રુઆરી-માર્ચ અને ચોમાસુ (ખરીફ) માટે જૂન-જુલાઈ માસ યોગ્ય છે.
મુખ્ય ખેતી કાર્યો અને માવજત
* બિયારણની પસંદગી અને માવજત:
ગુજરાત અડદ-૧, ટી-૯ અથવા પંત યુ-૧૯ જેવી સુધારેલી જાતો પસંદ કરવી. વાવતા પહેલા બિયારણને થાયરમ અથવા કાર્બેન્ડાઝીમ (૨-૩ ગ્રામ પ્રતિ કિલો) નો પટ આપવો જોઈએ. ત્યારબાદ રાઈઝોબિયમ કલ્ચરનો પટ આપવાથી નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન સારું થાય છે.
* વાવેતર અંતર:
બે હાર વચ્ચે ૩૦ થી ૪૫ સે.મી. અને બે છોડ વચ્ચે ૧૦ સે.મી. અંતર રાખવું હિતાવહ છે.
* ખાતર વ્યવસ્થાપન:
પાયામાં હેક્ટર દીઠ ૨૦ કિલો નાઈટ્રોજન અને ૪૦ કિલો ફોસ્ફરસ આપવું. અડદ પોતે હવામાંથી નાઈટ્રોજન લે છે, તેથી વધુ નાઈટ્રોજનની જરૂર પડતી નથી.
રોગ અને જીવાત નિયંત્રણ (Pest & Disease Management)
અડદમાં આવતા મુખ્ય રોગ અને જીવાતોની યાદી નીચે મુજબ છે:
સમસ્યા | પ્રકાર | નિયંત્રણના ઉપાયો
મોલો-મશી અને સફેદ માખી | જીવાત | ઈમીડાક્લોપ્રીડ અથવા ડાયમિથોએટ દવાના છંટકાવ કરવો.
પીળો પચરંગી (Yellow Mosaic) | રોગ | આ રોગ સફેદ માખી દ્વારા ફેલાય છે, તેથી સફેદ માખીનું નિયંત્રણ કરવું અને રોગિષ્ઠ છોડ ઉપાડી નાખવા.
ભૂકી છારો (Powdery Mildew) | રોગ | દ્રાવ્ય ગંધક (સલ્ફર) ૨૫ ગ્રામ ૧૦ લિટર પાણીમાં ભેળવી છાંટવું.
લશ્કરી ઈયળ | જીવાત | પ્રોફેનોફોસ અથવા ક્લોરપાયરીફોસનો જરૂરિયાત મુજબ છંટકાવ કરવો.
વધુ ઉત્પાદન મેળવવા માટેની ટીપ્સ
* પાક જ્યારે ફૂલ અવસ્થાએ હોય ત્યારે ભેજની ખેંચ ન પડે તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું.
* નીંદણ નિયંત્રણ માટે વાવણી પછી ૨૦-૨૫ દિવસે આંતરખેડ કરવી.
* જો જમીનમાં ગંધકની ઉણપ હોય તો જીપ્સમ આપવાથી દાણાની ચમક વધે છે.
> મહત્વની નોંધ: કોઈ પણ જંતુનાશક દવાનો ઉપયોગ કરતા પહેલા નિષ્ણાત એગ્રોનોમિસ્ટની સલાહ લેવી અથવા નજીકના કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવો.
>
ઉપયોગી લિંક્સ (Reference Links)
* i-Khedut Portal - સરકારી સહાય અને માહિતી
અડદની ખેતી વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
૧. અડદનું વાવેતર કયા સમયે કરવું જોઈએ?
અડદનું વાવેતર બે મુખ્ય સીઝનમાં કરી શકાય છે:
* ચોમાસુ (ખરીફ): જૂનના બીજા અઠવાડિયાથી જુલાઈના પ્રથમ અઠવાડિયા સુધી.
* ઉનાળુ: ફેબ્રુઆરીના મધ્યથી માર્ચના પ્રથમ અઠવાડિયા સુધી.
૨. એક એકર દીઠ અડદનું કેટલું બિયારણ જોઈએ?
સામાન્ય રીતે એક એકર દીઠ ૬ થી ૮ કિલો બિયારણની જરૂર પડે છે. જો વાવેતર અંતર ઓછું રાખવામાં આવે તો બિયારણનો દર થોડો વધી શકે છે.
૩. અડદમાં પીળો પચરંગી (Yellow Mosaic) રોગ કેમ આવે છે?
આ રોગ એક વાયરસથી થાય છે જે મુખ્યત્વે સફેદ માખી (Whitefly) દ્વારા ફેલાય છે. જો ખેતરમાં સફેદ માખીનું નિયંત્રણ કરવામાં ન આવે, તો આ રોગ ઝડપથી આખા પાકમાં ફેલાઈ શકે છે અને પાન પીળા પડી જાય છે.
૪. અડદમાં વધુ ફૂલ બેસાડવા માટે શું કરવું?
ફૂલ આવવાની અવસ્થાએ છોડને પૂરતો ભેજ મળવો જરૂરી છે. આ સમયે જો ખેંચ જણાય તો હળવું પિયત આપવું. આ સિવાય ફૂલ અવસ્થાએ ૧૯:૧૯:૧૯ (NPK) ખાતર અથવા કોઈ સારા ગ્રોથ પ્રમોટરનો છંટકાવ કરવાથી ફૂલની સંખ્યા વધારી શકાય છે.
૫. અડદના પાકને કેટલા પિયતની જરૂર હોય છે?
* ચોમાસુ પાકમાં: જો વરસાદ નિયમિત હોય તો પિયતની ખાસ જરૂર રહેતી નથી, પરંતુ વરસાદ ખેંચાય તો ફૂલ અને સીંગો બેસવાના સમયે પિયત આપવું.
* ઉનાળુ પાકમાં: જમીન અને તાપમાન મુજબ ૬ થી ૮ પિયત આપવા પડે છે. ખાસ કરીને ૮ થી ૧૦ દિવસના અંતરે પિયત આપવું હિતાવહ છે.
૬. અડદની ખેતીમાં કયા ખાતરનો ઉપયોગ કરવો?
અડદ કઠોળ પાક હોવાથી તેને નાઈટ્રોજનની ઓછી જરૂર હોય છે. પાયાના ખાતરમાં DAP (ડાય એમોનિયમ ફોસ્ફરસ) અથવા સિંગલ સુપર ફોસ્ફરસ (SSP) સાથે સલ્ફર આપવાથી દાણાનો ઉતારો અને ગુણવત્તા સુધરે છે.
0 ટિપ્પણીઓ